Oksana

Oksana

Donald Niedekker
Uitgeverij Koppernik B.V.

In korte suggestieve scènes beschrijft Niedekker het leven van Lena, een balletdanseres die vlucht naar het Westen, op zoek naar geluk.

Lena wordt geboren in een dorp bij Tsjernobyl en groeit op bij haar grootmoeder nadat ze haar ouders bij de ramp heeft verloren. Ze wil balletdanseres worden, maar als die carrière na een zware blessure is afgesloten, besluit ze haar geluk in het Westen te zoeken. Na een nachtmerrieachtige boottocht raakt ze verstrikt in de vrouwenhandel.

Oksana is een roman en een dans, zwart en licht, een continent en een tijdperk doorkruisend. Rivieren, snelwegen, repetitielokalen, bordelen en buitenwijkvilla's vormen het decor voor een tegelijk lyrisch en bitter relaas.

Van Donald Niedekker verscheen in 2014 de roman Als een tijger, als een slak.

Het oordeel van de jury: "Dansen begint met vallen, leerde Lena, die als kind na de kernramp in Tsjernobyl verweesd achterbleef en opgroeide bij haar grootmoeder. Ze droomde ervan ballerina te worden, maar haar carrière werd in de knop gebroken toen haar knie haar in de steek liet. De belofte van een zomer in Italië die dat niet geleefde leven moet doen vergeten en de werkelijkheid van vrouwenhandel en prostitutie die daarachter schuilgaan betekenen het begin van een lange lijdensweg. Het is niet alleen het ogenschijnlijk simpele verhaal van een eindeloze valpartij die Donald Niedekkers fragmentarische roman Oksana zijn kracht verleent. In een spel van tijd en ruimte goochelt Niedekker op virtuoze wijze met taal en stijl – poëtisch en lyrisch waar het kan, nuchter en suggestief waar het kwaad eenvoudigweg te groot is. Oksana is een stilistisch pareltje met een zeer urgent verhaal, perfect van vorm en toon, dwars door alle clichés heen. De omvang van het leed dat Lena te verduren krijgt had haar tot een vlak slachtofferschap kunnen reduceren. Maar dankzij Niedekkers kunde houdt ze, zo lijkt het, te allen tijde controle over deze geschiedenis van haar eigen weerloosheid." 

Vanaf maandag 10 april kan je hier met de Lezersjury discussiëren over de 5 boeken van de shortlist. 

Discussieer mee

160 reacties

Plaats een reactie

afbeelding van Louis Wouters
Louis Wouters
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Bij dit boek bleef ik wat op mijn honger zitten,wat jammer is. Vond het met momenten moeilijk volgbaar. Op de ene pagina zaten we bij Lena haar leven bij haar grootmoeder en op de pagina ernaast zaten we bij haar balletlessen. Ook was het voor mij soms moeilijk uit te maken wie wie was in het boek. Ik kan er wel inkomen dat sommige dit een goed boek vonden. Het thema van het boek ligt niet in de lijn met de boeken die ik graag lees.
afbeelding van Lore Blindeman
Lore Blindeman
reageerde 2 maanden 4 dagen geleden
Ik volg je hier in, vooral in het eerste deel, wanneer ik goed en wel in het hoofdstuk zat was er alweer een tijdsprong waardoor ik weer moest nadenken over in welk deel van Lena haar leven we zaten.
afbeelding van Marianne Verschaeren
Marianne Verschaeren
reageerde 2 maanden 4 dagen geleden
@Louis: vond je het thema vrouwenhandel niet je ding, of het thema van de onvoorspelbare rampen in een mensenleven (met hier Tsjernobyl als trigger). Ik vond de kleine heen en weer springende stukjes net wel fijn om te lezen. Daarom vond ik het jammer dat Niedekker het niet volhoudt in het tweede gedeelte.
afbeelding van Louis Wouters
Louis Wouters
reageerde 2 maanden 3 dagen geleden
@Marianne: eerder het thema vrouwenhandel.
afbeelding van Marianne Verschaeren
Marianne Verschaeren
reageerde 2 maanden 3 uur geleden
@Louis. Ik geef je gelijk in die zin dat het thema vrouwenhandel minder goed is uitgewerkt dan de achterflap doet vermoeden. Maar het is natuurlijk een kortverhaal en daardoor beperkt.
afbeelding van Nicolette Peters
Nicolette Peters
reageerde 1 maand 2 weken geleden
@marianne en louis, voor mij hoeft het thema van de vrouwenhandel niet meer uitgewerkt te worden, juist het suggestief aangeven zegt mij genoeg. o.a. "het landhuis met de altijd gesloten rolluiken" wordt zeker vijf keer genoemd. het gaat over het overleven onder moeilijke omstandigheden. ik neem aan dat het onderwerp vrouwenhandel jammer genoeg overbekend is.
afbeelding van Peter Coppens
Peter Coppens
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Danig van genoten. Ik hou wel van korte stukjes die als een puzzel uiteindelijk in elkaar passen. Aangrijpend onderwerp met de nodige tedere passages en zonder meer vlot geschreven. Als enig minpuntje (mi) : Lena lijkt zonder noemenswaardige problemen over te gaan van "dromen najagen in Italie" naar "slachtoffer van vrouwenhandel". Die overgang had (mi) wat meer aandacht mogen krijgen.
afbeelding van Marianne Verschaeren
Marianne Verschaeren
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Daar heb je gelijk in Peter. Lena lijkt haar terechtkomen in de vrouwenhandel nogal gemakkelijk te verteren. Misschien verlangt de schrijver wat eigen inleven van de lezer? Maar voor mij vermindert het de verschrikkelijkheid van vrouwenhandel. Zoals ik elders zei hou ik wel van het snelle wisselen van tijd in het eerste deel, het tweede heeft dat veel minder.
afbeelding van Nicolette Peters
Nicolette Peters
reageerde 1 maand 2 weken geleden
@peter en marianne, ik ben het niet eens met jullie dat lena haar terechtkomen in de vrouwenhandel nogal makkelijk verteert. dit is een boek dat heel veel suggereert, maar het staat er wel: "om te overleven en dan bedoel ik meer dan alleen fysiek overleven, moest je regels opstellen, afspraken met jezelf maken, zo behield ik de illusie een eigen leven te leiden, zonder me in die illusie te verliezen". ook de dreiging die er constant is: geregeld wordt verwezen naar 'het huis met de gesloten rolluiken'.
afbeelding van Lore Blindeman
Lore Blindeman
reageerde 2 maanden 4 dagen geleden
Ik was de hele tijd hetzelfde aan het denken 'Amai, vrouwenhandel en zij legt zich daar gewoon bij neer zonder boe of ba. Ofwel is zij een ijzersterke vrouw ofwel verdrong ze haar eigen benarde situatie...
afbeelding van Rodney Talboom
Rodney Talboom
reageerde 2 maanden 4 dagen geleden
'Amai, vrouwenhandel en zij legt zich daar gewoon bij neer zonder boe of ba.' Pun intended :-)? Neen, serieus, die bedenking maakte ik mij ook. Eveneens wanneer zij aan haar nieuwe leven in Berlijn begint. Alles lijkt steeds zonder al te veel bekommernissen over naar de orde van de dag. Wat waarschijnlijk een noodzakelijke houding is om te overleven in zulke situaties. Wat op zich dus weer mooi weergegeven of gesuggereerd werd door de auteur. Ik heb een erg dubbel gevoel bij dit boek.
afbeelding van Lore Blindeman
Lore Blindeman
reageerde 1 maand 3 weken geleden
Haha! Het gaat allemaal te vlot bij haar vind ik.
afbeelding van Inge Galle
Inge Galle
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Zo, dat was de eerste van de shortlist. In 1x uitgelezen afgelopen weekend, niet omdat ik het zo goed vond maar omdat ik bang was 'de draad' kwijt te zijn als ik het zou wegleggen. Mij konden de korte, afwisselende hoofdstukken niet echt bekoren. Ik werd niet in het verhaal gezogen. Mooie taal nu en dan, ja, maar ik verwachtte meer.... het verhaal danste niet, het zoog me niet op en kon bij mij niet veel emoties losweken. De vrouwenhandel (thema doet me altijd denken aan "Zij kwamen uit het oosten" van Chris De Stoop) lijkt een al te gemakkelijk euvel, waar Lena zich emotioneel vlotjes over kan zetten eens ze de vrijheid terug heeft. Ik mis daar emoties, diepgang, overpeinzingen... die ik toch enigszins verwacht na dergelijke ervaring door zo'n jong hoofdpersonage, dat al sinds jonge leeftijd veel te verduren kreeg. Hoe een banaal ongeluk (Tsjernobyl), dat op zich eender waar en wanneer opnieuw zou kunnen voordoen, het leven van zoveel mensen doorheen haalt, ja, dat is een sterke insteek. Ik ben er echter niet van overtuigd dat de levensloop van Lena me meer begrip, medeleven, ... doet krijgen met lotgenoten uit de realiteit. Op dit moment staat "Oksana" alvast niet op mijn "beste boeken alles tijden"-lijstje... Op naar nummer 2!
afbeelding van Wim Smet
Wim Smet
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Geen topper. Mooi verhaal maar te zwak uitgewerkt qua chronologie en karakters. De tijdssprongen konden me wel boeien alhoewel deze stijl vanaf het midden van het boek bijna volledig verlaten wordt en het verhaal "gewoon" chronologisch verteld wordt. Sommige vergelijkingen vind ik zeer vreemd (p58 "haar stel rong door als..." p63 "... als grootmoeder bij haar regenton", p86 "... als een rilling die door de vacht van Sasha kon trekken", p116 "...als een barbier die zich van een neus moet ontdoen". Soms had ik het gevoel dat de schrijver krampachtig literair wil overkomen (p172 "huppel, huppel,...") Het einde van het boek laat me wat verweesd achter. Welk gevoel wil de schrijver me geven of welke boodschap moet ik onthouden ? Ik heb helaas geen echte reden gevonden om dit boek aan iemand aan te raden.
afbeelding van Louis Wouters
Louis Wouters
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Ik kan je hoofdzakelijk volgen in je opinie. Dit boek is inderdaad geen topper, het einde is raar en is ook niet echt een aanrader voor andere. De tijdsprongen vond eerder bizar en moeilijk volgbaar dan dat deze me echt boeien.
afbeelding van Dries Debie
Dries Debie
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Een klassiek verhaal over overleven, vallen en toch weer opstaan. Hoewel het verhaal voorspelbaar en cliché was, raakte het me toch en was het een plezier om te lezen. De fragmentarische opbouw met korte hoofdstukken waren een aangename afwisseling tegenover een standaard chronologische verhaallijn en droegen bij tot de empathie voor Lena. Ik stoorde me wat aan het taalgebruik, soms wat vergezocht en onnatuurlijk. Weegt wel wat te licht om de uiteindelijke winnaar te worden, maar ik raad het graag aan.
afbeelding van Phyllis Paridaens
Phyllis Paridaens
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Al meteen vanaf de eerste bladzijden was er empathie voor Lena. Afwisseling van de hoofdstukken met verschillende tekstvormen vond ik zeer interessant om te lezen. Soms inderdaad wat onnatuurlijk en een tweede lezing nodig. De inhoud van het verhaal was dan wel zeer boeiend en stak mooi in elkaar. Ik kan zeker begrijpen dat hij in de shortlist staat. Stof om over na te denken…
afbeelding van Marc De Pril
Marc De Pril
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Waw..... een ontdekking voor mij. Na lectuur kon ik even niet meteen een ander boek beginnen. Poëtisch maar tezelfdertijd hartverscheurend realistisch zonder tranerich te zijn. Gedurende 197 bladzijden ben je gewoon Lena. Keiharde realiteit verpakt in poëzie zoals p.54: Het gaat verscholen achter mijn lach, mijn eeuwige toneellach, mijn in - en intrinsieke neplach, mijn Sheila-lach, mijn petite pomme-lach, mijn handkus- en lovertjeslach, mijn vallende ster-lach, mijn donkerslaglach... En dat plaats je dan in een scenario van gruwel en vernedering. Knappe prestatie. Lijkt me een boek voor een filmscenario. Ik heb ervan 'genoten' uiteraard los van het in-trieste van het onderwerp
afbeelding van Noël Gaethofs
Noël Gaethofs
reageerde 2 maanden 1 week geleden
tranerich?
afbeelding van Maria Leentje Hozee
Maria Leentje Hozee
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Leuk hoor!
afbeelding van Marc De Pril
Marc De Pril
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Inderdaad, ik heb me de vraag gesteld of dat woord wel kon: tranerich (???) tot tranen bewegend...
afbeelding van Marianne Verschaeren
Marianne Verschaeren
reageerde 2 maanden 4 dagen geleden
@Marc: in tegenstelling tot jou indruk zal Lena me niet bijblijven. Daarvoor was ze naar mijn gevoel te licht. Ik zie erg veel plusjes in dit boek maar de diepgang van de personages is daar niet één van. Gelukkig lezen we allemaal anders. De taal, de structuur en de thema's geven stof tot nadenken al geldt voor de thema's hetzelfde als voor de personages: net iets te vlak uitgewerkt.
afbeelding van Nicolette Peters
Nicolette Peters
reageerde 1 maand 3 weken geleden
@marc, ik ga hier helemaal in mee, prachtig boek. voor mij hoeven bepaalde thema's niet zo expliciet uitgewerkt te worden omdat ik aanneem dat iedereen bekend is met bv het thema van de vrouwenhandel. ik heb graag boeken waar ook nog wat overgelaten wordt aan de eigen invulling/fantasie. ik kan enorm genieten van de mooie, dichterlijke taal. ik vind het ook mooi dat het boek begint en eindigt met: "het lente wordt, breekt alles open... enz. hiermee is de cirkel rond. als er een prijs zou zijn voor de vormgeving, kreeg dit boek voor mij de eerste prijs (vormgeving david koppernik) van de vijf genomineerde boeken de mooiste, meest originele cover.
afbeelding van Bernadette Rutjes
Bernadette Rutjes
reageerde 1 maand 3 weken geleden
Helemaal mee eens Marc. Prachtig boek. In een ruk uitgelezen. Prachtig die korte stukjes, korte zinnen... Niet alles tot in detail uitgewerkt, maar dat is juist de charme aan dit boek - Het laat wat over voor de eigen fantasie. Zeker ook de laatste twee hoofdstukken die je weer aan het denken zetten of dit werkelijk is gebeurd of dat het enkel het invullen van het verhaal is mocht Lena andere keuzes hebben gemaakt. Knap werk en inderdaad iets voor een filmscenario!
afbeelding van Nicolette Peters
Nicolette Peters
reageerde 1 maand 2 weken geleden
@bernadette, helemaal eens met je beschrijving, een schitterend, poëtisch boek. voor mij hoeft echt niet alles uitgewerkt te worden, ik wil zelf ook nog graag wat invullen, bedenken, overpeinzen enz. raf noemde het "er staat niet wat er staat, er staat veel meer......
afbeelding van Erna Plaisier
Erna Plaisier
reageerde 2 maanden 1 week geleden
De eerste bladzijden vond ik wat bevreemdend. Het duurde toch even voor het boek me meenam, maar daarna zat ik er helemaal in. Het intense verhaal van Eva, die zo sterk en gelaten haar lot draagt. De verwijzingen naar de veeleisende balletopleiding vond ik straf. Heb 'genoten' van het verhaal èn de taal. Een poëtisch pareltje!
afbeelding van Monica Jacobs
Monica Jacobs
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Na twee dagen blijven Oksana en Lena nog stevig in mijn gedachten. Nog meer dan in "Ze zijn zo lief mijnheer" raakt de vreselijke thematiek van vrouwenhandel me. Net omdat er zoveel poëzie verweven is in de rauwe werkelijkheid, is het verhaal ook een ode aan de kracht van de verbeelding. Hoe "dans" kracht blijft geven om de gruwel te overleven en hoe de verwerking uiteindelijk gebeurt in een choreografie, knap bedacht. Het spel met stijl en tijd maakt het boek voor mij soms wel fragmentarisch.
afbeelding van Matthias Roggen
Matthias Roggen
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Het boek draagt de titel Oksana, naar het gelijknamige personage dat naar mijn gevoel niet prominent genoeg aanwezig is om als titel te fungeren. Ik vind het hele verhaal te weinig uitgewerkt, het bevat te veel herhalingen en mist diepgang. Voor mij het minste boek tot nu toe.
afbeelding van Monica Jacobs
Monica Jacobs
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Ah maar dat vind ik juist knap dat de auteur de titel heeft gegeven aan Oksana. Het gaat voor mij over wat Oksana teweeg brengt bij Lena. Zij is de spil om wie het verhaal uiteindelijk draait.
afbeelding van Matthias Roggen
Matthias Roggen
reageerde 2 maanden 6 dagen geleden
Ja, maar dan vind ik het echt niet goed genoeg uitgewerkt.
afbeelding van Karla De Greeve
Karla De Greeve
reageerde 2 maanden 6 dagen geleden
Volgens mij verwijst de titel niet zozeer naar het gelijknamige personage, maar naar de titel van de choreografie die Lena over haar leven gemaakt heeft - de essentie van het boek. De titel van het boek is immers niet "Oksana", maar "Oksana: een ballet"
afbeelding van Lore Blindeman
Lore Blindeman
reageerde 2 maanden 4 dagen geleden
Ik was aan het wachten op het fragment waarin het duidelijk werd vanwaar de titel komt, net als Mattias vond ik ook dat Oksana het personage niet het belangrijkste personage was om naar te verwijzen (was er eigenlijk naast Lena en haar vaak vernoemde grootmoeder een prominent aanwezig?) En oke, Oksana heeft wat teweeggebracht bij Lena. Maar om dan een ballet naar haar te vernoemen? Neen..
afbeelding van Matthias Roggen
Matthias Roggen
reageerde 2 maanden 1 dag geleden
Ik sluit me aan bij wat jij hier zegt. Er zijn naar mijn gevoel, en zoals jij het hier zegt, inderdaad geen prominente figuren aanwezig buiten Lena en haar grootmoeder. Naar mijn mening komt het personage Oksana niet genoeg aan bod om zo een belangrijke plaats in het verhaal in te nemen.
afbeelding van Anneke Wouters
Anneke Wouters
reageerde 2 maanden 6 dagen geleden
Ik vond de titel ook wat vreemd maar naarmate ik verder las snap ik wel waarom het zo gekozen is. Het verhaal kon ook even goed het verhaal zijn van eender welk meisje dat met die dromen en gruwelijkheden te maken krijgt- en het zijn er veel. Voor mij was er inderdaad ook net iets te veel herhaling aanwezig. Het was een mooi boek maar ik heb tot nu toe toch al net iets meer van de andere boeken genoten.
afbeelding van Marianne Verschaeren
Marianne Verschaeren
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Het leesfragment maakt dat ik heel hoge verwachtingen had van dit boek. En dat is altijd gevaarlijk. Het eerste gedeelte liep snel en hield me bij de les. De sprongen in de tijd, de korte stukjes en de poëtische beschrijvingen deden me verlangen naar meer. Helaas vanaf p 78 ongeveer worden de stukken langer, en de snelle tijdsprongen vallen zo goed als weg. Vanaf dan gaat het verhaal bijna chronologisch en wordt zwaarder. Knap vind ik de manier waarop Niedekker de taal gebruikt. Rustig en lyrisch voor de stukjes over Lena's jeugd. Harder en realistischer in de stukken waarin de vrouwenhandel wordt beschreven. De ramp van Tsjernobyl loopt als een rode draad doorheen het boek, vooral sterk zijn hierbij de passages waarin duidelijk wordt gemaakt dat de overheid op alle manieren de ramp ontkent. Ik vind het vooral een donker boek, met weinig plaats voor hoop. Zelfs als Lena ontsnapt aan de vrouwenhandelaars eindigt ze nog in een job waarin ze, als danseres in een nachtclub, aan de tegenovergestelde kant staat van de soliste in het klassieke ballet, wat ze eigenlijk wou zijn. Ik vermoed dat ik het boek nog een tweede keer moet lezen om het ten volle te kunnen appreciëren.
afbeelding van Wim De Ryck
Wim De Ryck
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Oksana is niet mijn lievelingsboek, maar ik zou het spijtig hebben gevonden had het niet de shortlist gehaald. Door sommigen wordt de vorm geprezen. Zelf vind ik de structuur te fragmentarisch. Er is geen chronologie in de hoofdstukken waardoor er geen spanning wordt opgebouwd. Soms lijkt het meer op een verslag, waardoor emoties onderdrukt worden. Een verhaal over vrouwenhandel hoeft niet altijd de lezers tot wanhoop te drijven. Oksana is een verhaal hoe het leven kan mislopen door anderen, maar .... 'ze hoort de stem van haar lerares in haar achterhoofd: .... en weer opstaan.' Sheila en Lena zal ik vergeten, Oksana niet.
afbeelding van André Desmet
André Desmet
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Oksana: eerste lezing. Ik stel mijn eindoordeel uit tot na de tweede lezing. Voorlopig: de ramp in Tsjernobil en haar implicaties, schrijnend familiaal leed, de droom om ballerina te worden die moet opgegeven worden wegens een kwetsuur, de vlucht uit het boerendorp zonder perspectief die uitloopt op gevangenschap in de vrouwenhandel en naderhand in een bestaan als danseres in nachtclubs: het is veel, zeer veel misère om in één leven te verwerken en in één roman te evoqueren. De auteur is er in ieder geval in geslaagd 'tranerigheid', overdreven sentimentaliteit te vermijden. Lena is als het ware toeschouwer van haar eigen jonge leven. Verder wordt de sfeer van het leven op het platteland in Oekraïne treffend weergegeven. De eerste helft van het boek, tot na de kwellingen in de villa, vind ik sterk, niet alleen omwille van de inhoud van het verhaal, maar ook en vooral wegens de taal, die dromerig is en heel suggestief. Dat laatste kan de auteur in het tweede deel van het boek, vanaf de reis per truck naar Duitsland, niet consequent genoeg aanhouden, vind ik. Dan wordt het verhaal eerder in de stijl van een reportage voortgezet. Maar binnen een paar weken, na de tweede lezing, heroverweeg ik dus deze voorlopige appreciatie.
afbeelding van Annemie Salu
Annemie Salu
reageerde 2 maanden 1 week geleden
te licht bevonden ondanks het thema, ik vond geen diepgang, stoorde mij aan de witte pagina's met korte fragmentjes die voor mij absoluut geen meerwaarde brachten maar eerder het verhaal naar beneden haalden. Op momenten dat er een hoofdstuk wat gewicht kreeg kwam er weer zo'n would-be-poëtisch stukje in het midden van een wit blad...nee, niet aan mij besteed die spielerei. Lena deed me niks. Ik keek ernaar van op een afstand. De auteur kreeg mij niet mee.
afbeelding van Louis Wouters
Louis Wouters
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Volledig mee eens! Op pagina 50 stond zelfs maar een zin. Te weinig diepgang ondanks de thema's van dit boek. Had je veel meer mee kunnen doen.
afbeelding van Nicolette Peters
Nicolette Peters
reageerde 1 maand 2 weken geleden
@louis, dat maakt op mij dan een heel diepe indruk. de consequenties van van die 4 woorden: "en ik belde terug"
afbeelding van Anneke Wouters
Anneke Wouters
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Ik snap het volledig maar ik vond dat de tussenfragmenten eerder bijdroegen aan de sfeer van een balletvoorstelling; nu eens snel en opzwepend en dan opeens weer traag en zelfs wat krampachtig ( het vallen?). Maar het gaf inderdaad soms een bevreemdend gevoel, ik ga het nog eens moeten lezen.
afbeelding van Maris Delgouffe
Maris Delgouffe
reageerde 2 maanden 3 uur geleden
Helaas moet ik je gelijk geven, Annemie. Het boek lijkt niet af, is geen geheel.
afbeelding van Matthias Roggen
Matthias Roggen
reageerde 1 maand 3 weken geleden
Ja, vind ik ook.
afbeelding van André Desmet
André Desmet
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Die korte tussenfragmentjes, daar zitten juweeltjes tussen, mevrouw Salu.
afbeelding van Nicolette Peters
Nicolette Peters
reageerde 1 maand 2 weken geleden
@andré, helemaal met je eens. om zoiets tragisch zo poëtisch te kunnen verpakken. zodat het nog te verdragen is om het te lezen. en het gelukkig geen 'tearjerker' wordt. de structuur heeft voor mij daar zeker toe bijgedragen. een knap staaltje van prachtige poëtische literatuur.
afbeelding van Rolf Quaghebeur
Rolf Quaghebeur
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Ik ben er nog niet helemaal door maar vind het tot nu toe wel een vlotgeschreven boek. Ondanks het vele verspringen van tijd en ruimte in de verschillende hoofdstukjes is het verhaal goed te volgen. Wat me wel wat stoort is de soms wat gezochte beeldspraak (maar dat gekunstelde zit ook in andere boeken) en de metaforen (vlierbessen, maanzaadbroodjes,...) die af en toe terugkomen, maar geen enkele andere functie lijken te hebben dan het evoceren van een nostalgisch, romantisch gevoel... (tenzij er nog een kanteling komt in de laatste 20 blzn). Ook bepaalde uitdrukkingen, zoals de referentie aan Hosea, komen wat knullig en gekunsteld over waardoor ze een kracht missen. Ik snap de bedoeling van de auteur wel om een boek te schrijven dat het ritme heeft van een ballet(je), maar bijzonder ingenieus lijkt het me niet in elkaar te zitten. Denk bijvoorbeeld aan Richard Powers' "Goldbug Variations", waar hij een hele roman schrijft volgens ritme en structuur van de Goldberg Variaties van Bach... Ook hen ik wat vragen bij de "urgentie" van dit boek. Het is goed geschreven, wat gemaniereerd, maar stijlvol, maar het is een tegelijk een al bij al geromantiseerd verhaal dat vrij voorspelbaar is maar (als we het dan hebben over krachtige boeken over de gevolgen van de Tsjernobyl-ramp) niet dezelfde "punch in the face" is als bijvoorbeeld "Wij houden van Tsjernobyl" van Svetlana Alexijevitsj. Hoewel ik hier nog geen eindevaluatie wil maken vind ik het tot nu toe een aangenaam en vlot leesbaar boek met een sterk poëtische inslag, maar waarbij de schrijver volgens mij net iets teveel zijn best deed om mooie zinnen te produceren...
afbeelding van Geert Decock
Geert Decock
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Ik heb het boek graag (en in het begin zelfs zeer graag) gelezen. Het blijft mij verwonderen hoe vaak boeken anders worden gelezen en geapprecieerd. Ook deze Oxana. Ikzelf hou zeker wél van de tijdsprongen in het verhaal. Vrij snel is duidelijk waar het verhaal eindigt, zodat je niet meer benieuwd moet lezen hoe het afloopt, maar volop kunt meegaan in de emoties van het ik-personage. En ik heb ook wél genoten van de korte tussenfragmenten. Het zijn haast altijd schitterende reflecties, die je even doen stilstaan, doen her-lezen, waardoor het verhaal de tijd krijgt om bij de lezer meer diepgang te verwerven. Het schitterende blokje over de lach (54, hierboven al geciteerd). Maar ook 98 en 129 ("de stier staat paf voor een klaproos") en 186. En in het begin het blokje "De zon was zwart en de dood bloosde van levenssappen", al op bladzijde 10. Het had net zo goed (of beter) de laatste bladzijde kunnen zijn. In de tijdslijn zeker, maar ook als ultieme emotie : "het zwart van de doodblozende appel gaat over in het zwart van de black out. Het zwart dat er altijd is, overal, in ieder van ons (...)". Het boek is voor mij zeer sterk van start gegaan (het bezoek aan de moeder bv is pakkend geschreven), maar kan het ritme niet echt aanhouden. Het gunstige effect van de tijdsprongen gaat na verloop van tijd verloren, het wordt een eerder beschrijvend verhaal van vrouwenhandel, gelukkig bij momenten nog even onderbroken bv voor het "pulken van de pitjes uit de zaadlijsten van een paprika". Het mooie van literatuurprijzen is dat je nieuwe dingen ontdekt. Ik had van Donald Niedekker niet eerder gehoord, maar zijn taal en stijl maken me benieuwd naar meer. Wellicht geen winnaar, maar toch een terechte selectie.
afbeelding van Christine Bols
Christine Bols
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Ik had nog nooit van Niedekker gehoord en begon dus blanco aan Oksana. Eigenlijk heb ik er gemengde gevoelens bij, maar ik stel mijn eindoordeel uit tot ik het misschien een tweede keer kan lezen. De schrijfstijl sprak me wel aan. Geen eindeloos lange zinnen om toch maar literair over te komen, geen ellenlange beschrijvingen om sfeer op te roepen. De pagina's met de poëzie (of hoe je het ook wil noemen) kon ik niet echt waarderen en kwamen op me over als boekvulling, hoewel er wel enkele pareltjes tussen zitten. Misschien zie ik het wel verkeerd en hebben ze een verborgen betekenis. Dat zou best kunnen. Tot ongeveer in de helft sprong het verhaal van de hak op de tak en had ik af en toe wel moeite om te begrijpen over welk moment in haar leven het ging. Daarna wordt het chronologisch en is het eerder een vertelling zoals elk ander verhaal. De personages van Lena en Oksana worden wel goed uitgediept en je kan je als lezer in hen verplaatsen. Prima gedaan! Het einde voel je al aankomen in de helft van het boek, maar dat stoorde me niet echt. Sommige vergelijkingen moest ik echt wel enkele keren lezen om ze te begrijpen en vond ik daarom vergezocht. Zit er een boodschap in het boek? Ik twijfel.
afbeelding van Marc De Vogel
Marc De Vogel
reageerde 2 maanden 1 week geleden
Prachtig verhaal over een sterke vrouw. Vooral de opbouw van de hoofdstukken vond ik origineel: soms heel korte hoofdstukken, dan weer iets langere. Heeft dit misschien iets te maken met ballet, een kunstvorm die mij volledig vreemd is? Het verhaal is eigenlijk filmisch opgebouwd met een veelvuldig gebruik van flashbacks, waardoor je wel aandachtig moet blijven tijdens het lezen. Ik vind vooral de manier waarop hij een delicaat onderwerp als vrouwenhandel en prostitutie aanpakt, zeer exemplarisch: hij vervalt niet in goedkope trucjes; integendeel... De titel 'Oksana' wordt ook slechts ongeveer halverwege duidelijk. Intellectueel sterk boek, volgens mij.
afbeelding van Nicolette Peters
Nicolette Peters
reageerde 1 maand 3 weken geleden
@marc, ik kan me helemaal vinden in jouw beschrijving, ik vind de opbouw van de hoofdstukken origineel en ze houden je bij de les. het boek geeft zich niet gemakkelijk prijs: je moet er moeite voor doen, maar je krijgt er m.i. veel voor terug. ik hoor hier ook wel eens zeggen dat bv sommige onderwerpen niet goed zijn uitgewerkt. als ik dan bv lees hoe tsjernobyl beschreven wordt, hoeft dat voor mij geen woord meer te zijn: "tsjernobyl: zwarte zon, zwarte zang, zwart van malevitsj". schitterend en donker weergegeven. het zegt voor mij meer dan genoeg. een schitterend boek over vallen en weer opstaan. daarbij nog de meest originele cover en de keuze wordt dan steeds moeilijker !

Pagina's