Wil

Wil

Jeroen Olyslaegers
De Bezige Bij

Wil, het verhaal van de Tweede Wereldoorlog, verteld door een Antwerpse dichter aan zijn achterkleinzoon.

Het is oorlog. Antwerpen wordt bezet door geweld en wantrouwen. Wilfried Wils acht zichzelf een dichter in wording, maar moet tegelijk zien te overleven als hulpagent. De mooie Yvette wordt verliefd op hem en haar broer Lode is een waaghals die zijn nek uitsteekt voor joden. Wilfrieds artistieke mentor, Nijdig Baardje, wil juist alle joden vernietigen.

Onbehaaglijk laverend tussen twee werelden, probeert Wilfried te overleven terwijl de jacht op de joden onverminderd verdergaat. Jaren later vertelt hij zijn verhaal aan een van zijn nakomelingen. Een ambitieuze, veelzijdige roman die de lezer niet los zal laten. Olyslaegers bewees zijn meesterschap al eerder, maar met WIL zal hij menigeen volstrekt verrassen.

Het oordeel van de jury: "Dichter Wilfred Wils vertelt de lezer via een naamloos achterkleinkind over zijn oorlogstijd, toen hij zich als onervaren hulpagent staande moest zien te houden in het moeizaam ademende Antwerpen. Tussen het wit van de sneeuw en het bruin van de bezettingsmacht vindt Olyslaegers alle tinten grijs: geen enkeling is ongecompliceerd goed, velen zijn alle gradaties van fout. Wils’ ontluikende liefde voor Yvette, de zus van zijn collega Lode, en zijn vriendschap met de hardnekkige antisemiet Nijdig Baardje, die hem een liefde voor de literatuur schonk, alsook zijn werk als agent maken dat hij door de puinhopen van de moraal dwaalt, zonder ooit zelf echte overtuiging te vinden. In een roman waarin tempo en taligheid hand in hand gaan is de stad een etterende wond die nooit volledig heelt zolang haar inwoners zich nog herinneren wat ooit passeerde. Olyslaegers’ ambitie wordt in WIL slechts geëvenaard door zijn vakmanschap, hij slaagt erin morele complexiteit in lucide taal te vangen en pijn ook pracht te laten zijn."

Vanaf maandag 10 april kan je hier met de Lezersjury discussiëren over de 5 boeken van de shortlist. 

Discussieer mee

59 reacties

Plaats een reactie

afbeelding van Jo Vermuyten
Jo Vermuyten
reageerde 2 weken 4 dagen geleden
Net uitgelezen; Zit nog onder mijn vel. Indrukwekkende evocatie van een tijd met pertinente vragen. Niet hoogdravend, wel diepgravend.
afbeelding van Annemie Salu
Annemie Salu
reageerde 2 weken 3 dagen geleden
Dit boek laat een vieze smaak na in mijn mond. Geslaagd in zijn opzet dus. Wat moet ik nu vinden van die Wilfried? Ik laat het even bezinken. Een boek dat mij doet nadenken heeft altijd een streepje voor.
afbeelding van Matthias Roggen
Matthias Roggen
reageerde 2 weken 3 dagen geleden
Een boek dat ik maar niet naast me neer kon leggen. Ik wou er steeds verder in lezen. Olyslaegers heeft een vlotte pen (veel vlotter dan zijn Winst die ik al gelezen had, vind ik.) Vlot geschreven en met veel diepgang.
afbeelding van Maris Delgouffe
Maris Delgouffe
reageerde 2 weken 2 dagen geleden
Het boek moet het inderdaad van zijn vaart hebben, heel meeslepend door taal en stijl.
afbeelding van Deborah Leloup
Deborah Leloup
reageerde 2 weken 2 dagen geleden
Wat een schitterend boek, wat een taal, wat een vaart. Jeroen Olyslaegers neemt ons mee in het hoofd van een mopperende oude man en ik geloof hem helemaal. Dit had mijn grootvader kunnen zijn. De grote thema's die behandeld worden en de rake bedenkingen die Jeroen/Wilfried maakt staan op geen enkel moment in de weg van het verhaal dat maar blijft doorrazen. Dit boek ademt Antwerpen, ik ben dan ook heel benieuwd naar de reacties van lezers die geen band hebben met deze stad.
afbeelding van Matthias Roggen
Matthias Roggen
reageerde 2 weken 2 dagen geleden
Ik ben het helemaal eens met jou. Het boek raast inderdaad met een rotvaart vooruit. Tegelijkertijd heeft het veel diepgang zonder vervelend of zeurderig te worden. Verder vind ik dat het ook geen stofferige geschiedenisles is, maar een goed geschreven verhaal over een donkere periode in de geschiedenis waar al talloze non- fictie en fictieboeken over geschreven zijn.
afbeelding van Deborah Leloup
Deborah Leloup
reageerde 2 weken 2 dagen geleden
Voor wie graag voorgelezen wordt; De eerste 150 blz van Wil zijn ook beschikbaar als podcast. Ingelezen door Jeroen Olyslaegers zelf. Een kwestie van de Antwerpse ervaring compleet te maken. :-)
afbeelding van Hannah Verbeke
Hannah Verbeke
reageerde 2 weken 2 dagen geleden
Halverwege momenteel en tot nu toe nog niet overtuigd. Ik vind de taal eerder lastig dan interessant, maar misschien moet het nog komen. Ik ben benieuwd of ik het zo goed zal vinden als de anderen hier.
afbeelding van Linda Vander Elst
Linda Vander Elst
reageerde 1 week 3 dagen geleden
Het heeft bij mij ook lang geduurd vooraleer ik echt in het verhaal zat. Vanaf deel 2 ging het vlotter. Een struikelblok is dat ik geen sympathie kan opbrengen voor de personages.
afbeelding van Katrien Vanhaverbeke
Katrien Vanhaverbeke
reageerde 1 week 3 dagen geleden
ik ben nog niet halverwege maar ik kan ook niet in het verhaal komen ondanks de vele positieve reacties. Maar ik wil het boek nog niet opzij leggen. Deze namiddag wat extra tijd om het verhaal verder te lezen.
afbeelding van Frits Berckmans
Frits Berckmans
reageerde 2 weken 1 dag geleden
In vele publicaties wordt het probleem van sympathie of collaboratie met de bezetter in WO II vaak polariserend benaderd vanuit het eigen grote gelijk en vanuit hedendaagse kennis en normen. Daarom vind ik het boek van Jeroen Olyslaegers zo sterk. De auteur heeft zich grondig gedocumenteerd en ingeleefd in de wereld van de jaren dertig en van de oorlog. Zijn hoofdpersonage, Wilfried Wils, is een doorsnee jongen uit die tijd, opgegroeid in een doorsnee Vlaams gezin. Haast buiten zijn wil om rolt hij van de ene wereld in de andere en gaat deel uitmaken van twee tegengestelde kampen. Dat gebeurt haast vanzelf, stommelings, zonder grote theorieën of verscheurende gewetensnood. Op het moment zelf lijkt het allemaal vanzelfsprekend en alsof het niet anders kon gaan. Hij redt zich uit die benarde situatie door een portie geluk, lef, komedie spelen, liegen ... Achteraf komen natuurlijk de vragen naar verantwoordelijkheid en schuld. De bedenkelijke rol van de Antwerpse politie bij de Jodendeportaties komt voortdurend aan bod en stemt niet tot vrolijkheid. De auteur maakt het volgens mij aannemelijk hoe men in die tijd de draagwijdte van sommige daden niet kon inschatten en dat collaboratie of verzet niet altijd te maken hadden met grote idealen of onmenselijke slechtheid. Tussen wit en zwart ligt een grote vage ruimte grijs. Het is wel te voelen dat de auteur vaak voor toneel heeft gewerkt. Zijn verhaal verloopt als één grote, overdonderende monoloog, met een reeks figuren die als acteurs op de scène staan en het hoofdpersonage meer reliëf geven. Dat alles gebeurt in een krachtige, onopgesmukte taal, die m.i. niet altijd correspondeert met de dichterlijke aspiraties van de hoofdpersoon. Die gebruikt het taalregister van een dokwerker, met bv. om de paar bladzijden een krakende "van mijn kloten", wat het geheel wel kleurrijk en meeslepend maakt, maar soms wat vloekt met de fijnzinnige persoon die het hoofdpersonage wil zijn. Het ganse verhaal speelt zich af tegen de achtergrond van de straten van Antwerpen, vooral de Jodenbuurt in de Stationswijk, waar de auteur trouwens ook woont. Dat maakt het voor een Sinjoor extra interessant om lezen, want hij kan moeiteloos de weg volgen en zich beter in het verhaal inleven dan iemand voor wie dat alles maar onbekende straatnamen zijn, zonder eigen kleur of karakter. Niet alles wat wordt verteld is altijd even geloofwaardig. Hoe bv. de tengere professor wordt afgetuigd en zo goed als dood in een strafkamp wordt gedumpt maar na de oorlog toch gezond en wel weer opduikt op een boekvoorstelling, lijkt wat overdreven en eerder op effect berekend. Al bij al een boek over vreselijke gebeurtenissen van ruim zeventig jaar geleden, maar door zijn thematiek en benadering een razend actueel boek, dat doet nadenken over onze eigen tijd. En dat is soms zeer beangstigend. Maar daardoor is dit ook een boek dat de anekdotiek overstijgt en een universeel karakter krijgt. Een groot boek dat staat als een "monumentum aere perennius" (Horatius, Oden 3, 30, 1 : "een gedenkteken duurzamer dan brons")!
afbeelding van Deborah Leloup
Deborah Leloup
reageerde 2 weken 1 dag geleden
Over dat taalregister van een dokwerker; er zijn wel meer dichters (of bij uitbreiding kunstenaars) die in het dagelijks leven niet altijd even fijnzinnig taalgebruik hanteren. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan Axel Daeseleire. Voor mij maakt dat taalgebruik het net echter en geloofwaardiger.
afbeelding van Louis Wouters
Louis Wouters
reageerde 2 weken 1 dag geleden
Vooraf het boek waar ik het meest naar uitkeek en ik moet zeggen het heeft me zeker niet teleurgesteld. Het boek leest als een trein. Ik zat direct in het verhaal. Het thema spreekt me ook aan. De verschillende gebeurtenissen (joden ster,...) worden mooi verwoord in het boek. Het is wel niet altijd duidelijk aan welke kant het Wilfried staat tijdens de oorlog. Het boek heeft zonder meer indruk op me gemaakt en mijn keuze bemoeilijkt. Echt een aanrader voor iedereen.
afbeelding van Cassandra Vanderborght
Cassandra Vande...
reageerde 2 weken 1 dag geleden
Het is alsof het boek voor je geschreven is, geweldig hoe alles zo realistisch beschreven is. Heel moeilijk om te stoppen met lezen! Het eerste boek op de lijst en al meteen een topper.
afbeelding van Lutgart Van Den Bergh
Lutgart Van Den...
reageerde 2 weken 1 dag geleden
'Wil' is een boek waar ik in tegenstelling met 'Het Smelt' wel van genoten heb: heel herkenbaar in Antwerpen zo'n oude cynische mopperaar die aan alles lak heeft. Hij zou uiteraard een minder fatsoenlijk woord gebruiken. De straten, pleinen, cafés ... je kan je ze heel goed voorstellen. Misschien is de taal moeilijk verteerbaar voor lezers buiten Antwerpen, maar ze hoort gewoon bij die man en bij de inhoud. Ik ben zoals nog enkele andere bloggers benieuwd naar reacties van lezers buiten Antwerpen en zeker naar die van Nederland. De passages over de flikken en Alain Delon ergens op p. 27, over Brueghel en de Dulle Griet op dezelfde pagina, over de gewenning aan de bezetting en normaliteit en democratie op p. 58-60., over Prudentia en weer Brueghel , zijn heel treffend. Vooral op p. 170-172 als hij een oordeel velt over 'zijn stad' heeft mij getroffen: hij is er hard voor maar ondanks alles spreekt hij er met veel liefde over alles het ambigu. Ik citeer: 'Wie zichzelf niet graag ziet, zo schrijven de boekskes, kan geen liefde geven. Flauwekul is dat, deze stad kan dat wel, alleen is haar liefde altijd wat sentimenteel of te voorwaardelijk, te opzichtig om oprecht te zijn of gewoon te uitbundig, dat kan ook.' Hij is duidelijk niet klaar met de verwerking van zijn verleden, voelt zich schuldig en dan weer niet. De titel Wil heeft hier ook mee te maken, wat is vrije wil? Wat ik me daarbij afvraag is hoe zouden wij reageren, mochten we toen geleefd hebben. Beangstigend is daarbij vooral als hij het heden erbij betrekt bv met Sarajevo en d flikken op straat. Alls hij ergens een bepaald beruchte of beroemde, naargelang de persoon, vermeldt uit het Antwerpse moest ik wel even slikken als oud-leerling en oud-leraar van diezelfde school. Maar ja wat kan je verwachten van zo' n cynische mopperende Antwerpenaar ... 'Wil' is een boek waar ik in tegenstelling met 'Het Smelt' wel van genoten heb: heel herkenbaar in Antwerpen zo'n oude cynische mopperaar die aan alles lak heeft. Hij zou uiteraard een minder fatsoenlijk woord gebruiken. De straten, pleinen, cafés ... je kan je ze heel goed voorstellen. Misschien is de taal moeilijk verteerbaar voor lezers buiten Antwerpen, maar ze hoort gewoon bij die man en bij de inhoud. Ik ben zoals nog enkele andere bloggers benieuwd naar reacties van lezers buiten Antwerpen en zeker naar die van Nederland. De passages over de flikken en Alain Delon ergens op p. 27, over Brueghel en de Dulle Griet op dezelfde pagina, over de gewenning aan de bezetting en normaliteit en democratie op p. 58-60., over Prudentia en weer Brueghel , zijn heel treffend. Vooral op p. 170-172 als hij een oordeel velt over 'zijn stad' heeft mij getroffen: hij is er hard voor maar ondanks alles spreekt hij er met veel liefde over alles het ambigu. Ik citeer: 'Wie zichzelf niet graag ziet, zo schrijven de boekskes, kan geen liefde geven. Flauwekul is dat, deze stad kan dat wel, alleen is haar liefde altijd wat sentimenteel of te voorwaardelijk, te opzichtig om oprecht te zijn of gewoon te uitbundig, dat kan ook.' Hij is duidelijk niet klaar met de verwerking van zijn verleden, voelt zich schuldig en dan weer niet. De titel Wil heeft hier ook mee te maken, wat is vrije wil? Wat ik me daarbij afvraag is hoe zouden wij reageren, mochten we toen geleefd hebben. Beangstigend is daarbij vooral als hij het heden erbij betrekt bv met Sarajevo en d flikken op straat. Alls hij ergens een bepaald beruchte of beroemde, naargelang de persoon, vermeldt uit het Antwerpse moest ik wel even slikken als oud-leerling en oud-leraar van diezelfde school. Maar ja wat kan je verwachten van zo' n cynische mopperende Antwerpenaar ... 'Wil' is een boek waar ik in tegenstelling met 'Het Smelt' wel van genoten heb: heel herkenbaar in Antwerpen zo'n oude cynische mopperaar die aan alles lak heeft. Hij zou uiteraard een minder fatsoenlijk woord gebruiken. De straten, pleinen, cafés ... je kan je ze heel goed voorstellen. Misschien is de taal moeilijk verteerbaar voor lezers buiten Antwerpen, maar ze hoort gewoon bij die man en bij de inhoud. Ik ben zoals nog enkele andere bloggers benieuwd naar reacties van lezers buiten Antwerpen en zeker naar die van Nederland. De passages over de flikken en Alain Delon ergens op p. 27, over Brueghel en de Dulle Griet op dezelfde pagina, over de gewenning aan de bezetting en normaliteit en democratie op p. 58-60., over Prudentia en weer Brueghel , zijn heel treffend. Vooral op p. 170-172 als hij een oordeel velt over 'zijn stad' heeft mij getroffen: hij is er hard voor maar ondanks alles spreekt hij er met veel liefde over alles het ambigu. Ik citeer: 'Wie zichzelf niet graag ziet, zo schrijven de boekskes, kan geen liefde geven. Flauwekul is dat, deze stad kan dat wel, alleen is haar liefde altijd wat sentimenteel of te voorwaardelijk, te opzichtig om oprecht te zijn of gewoon te uitbundig, dat kan ook.' Hij is duidelijk niet klaar met de verwerking van zijn verleden, voelt zich schuldig en dan weer niet. De titel Wil heeft hier ook mee te maken, wat is vrije wil? Wat ik me daarbij afvraag is hoe zouden wij reageren, mochten we toen geleefd hebben. Beangstigend is daarbij vooral als hij het heden erbij betrekt bv met Sarajevo en d flikken op straat. Alls hij ergens een bepaald beruchte of beroemde, naargelang de persoon, vermeldt uit het Antwerpse moest ik wel even slikken als oud-leerling en oud-leraar van diezelfde school. Maar ja wat kan je verwachten van zo' n cynische mopperende Antwerpenaar ... 'Wil' is een boek waar ik integenstelling met 'Het smelt' wel van genoten heb: heel herkenbaar in Antwerpen zo'n oude cynische mopperaar die aan alles lak heeft. Hij zou uiteraard een minder fatsoenlijk woord gebruiken. De straten, de pleinen, de gebouwen, de cafés ... je kan alles heel goed voorstellen. Misschien is de taal moeilijker verteerbaar voor lezers buiten Antwerpen, maar ze hoort bij de inhoud. Zoals enkele andere bloggers ben ik dus ook benieuwd naar reacties buiten Antwerpen en zeker naar die uit Nederland. De passages overdekt flikken en Alain Delon, over Brueghel en de Dulle Griet, ovet Prudentia en diezelfde Brueghel, over de gewenning aan de bezetting en normaliteit zijn treffend. Vooral de pagina's over 'zijn stad' hebben me geraakt: het is hard maar toch niet zonder liefde, een beetje ambigu misschien. Ik citeer: 'Wie zichzelf niet graag ziet, zo schrijven de boekskes, kan geen liefde geven. Flauwekul is dat, deze stad kan dat wel, alleen is haar liefde altijd wat sentimenteel of te voorwaardelijk, te opzichtig om oprecht te zijn of gewoon te uitbundig, dat kan ook.' Hij is duidelijk niet klaar met de verwerking van zijn verleden, voelt zich schuldig en dan weer niet. De titel verwijst er ook naar: waar is de vrije wil, wilde hij dit allemaal wel? Wat ik me daarbij afvraag is,hoe zouden wij reageren, mochten wij toen geleefd hebben. Beangstigend is daarbij als we het heden erbij betrekken, zoals Wil doet met Sarajevo en de flikken op straat. Als Wil ergens een bepaalde befaamde of beruchte, naargelang de persoon, school vermeldt uit het Antwerpse moest ik al oud-leerling en oud-leraar van diezelfde school wel even slikken. Maar ja, dat kan je misschien wel verwachten van zo'n cynische, mopperende Antwerpenaar die ....
afbeelding van Lutgart Van Den Bergh
Lutgart Van Den...
reageerde 2 weken 1 dag geleden
Oeps, tweemaal. Ik had uit mijn notities gekopieerd, maar zag hier geen reactie. Dus, schreef ik het maar opnieuw. Sorry. Misschien had ik wat langer moeten wachten.
afbeelding van Lutgart Van Den Bergh
Lutgart Van Den...
reageerde 2 weken 1 dag geleden
'Wil' is een boek waar ik in tegenstelling met 'Het Smelt' wel van genoten heb: heel herkenbaar in Antwerpen zo'n oude cynische mopperaar die aan alles lak heeft. Hij zou uiteraard een minder fatsoenlijk woord gebruiken. De straten, pleinen, cafés ... je kan je ze heel goed voorstellen. Misschien is de taal moeilijk verteerbaar voor lezers buiten Antwerpen, maar ze hoort gewoon bij die man en bij de inhoud. Ik ben zoals nog enkele andere bloggers benieuwd naar reacties van lezers buiten Antwerpen en zeker naar die van Nederland. De passages over de flikken en Alain Delon ergens op p. 27, over Brueghel en de Dulle Griet op dezelfde pagina, over de gewenning aan de bezetting en normaliteit en democratie op p. 58-60., over Prudentia en weer Brueghel , zijn heel treffend. Vooral op p. 170-172 als hij een oordeel velt over 'zijn stad' heeft mij getroffen: hij is er hard voor maar ondanks alles spreekt hij er met veel liefde over alles het ambigu. Ik citeer: 'Wie zichzelf niet graag ziet, zo schrijven de boekskes, kan geen liefde geven. Flauwekul is dat, deze stad kan dat wel, alleen is haar liefde altijd wat sentimenteel of te voorwaardelijk, te opzichtig om oprecht te zijn of gewoon te uitbundig, dat kan ook.' Hij is duidelijk niet klaar met de verwerking van zijn verleden, voelt zich schuldig en dan weer niet. De titel Wil heeft hier ook mee te maken, wat is vrije wil? Wat ik me daarbij afvraag is hoe zouden wij reageren, mochten we toen geleefd hebben. Beangstigend is daarbij vooral als hij het heden erbij betrekt bv met Sarajevo en d flikken op straat. Alls hij ergens een bepaald beruchte of beroemde, naargelang de persoon, vermeldt uit het Antwerpse moest ik wel even slikken als oud-leerling en oud-leraar van diezelfde school. Maar ja wat kan je verwachten van zo' n cynische mopperende Antwerpenaar ...
afbeelding van Lutgart Van Den Bergh
Lutgart Van Den...
reageerde 2 weken 1 dag geleden
Dat laatste is dus de correcte reactie. Sorry voor de rommel.
afbeelding van Jelle Mostien
Jelle Mostien
reageerde 2 weken 1 dag geleden
Fantastisch boek dat ik enige tijd geleden al las. De anderen zullen veel in huis moeten hebben om dit van de overwinning te houden. Het geeft een zeer mooi beeld van de Tweede Wereldoorlog dat ik nog nergens gelezen heb. Langs de ene kant een politieagent die joden moet oppakken maar, op gevaar van eigen leven, ook zou kunnen helpen, langs de andere kant een jongeman die niet voor zichzelf kan opkomen en geen neen kan zeggen. Zo geraakt hij in beide kampen verstrikt. Het boek doet mij denken aan meestervertellers als de Noorse schrijver Karl Ove Knausgard. Je hebt de oude dichter die zijn verhaal vertelt, maar ook zijn huidig leven beschrijft. De overgangen gaan zo vlot dat je van het één in het ander belandt zonder dat je het doorhebt. Ik heb geen lievelingsboek. Ik heb enkele boeken die ik steeds noem wanneer men mij naar mijn lievelingsboek vraagt, en 'Wil' zal daar zeker bijstaan. Klassewerk!
afbeelding van Maria Leentje Hozee
Maria Leentje Hozee
reageerde 2 weken 11 uur geleden
Een rijk boek. Aan de loftuitingen heb ik voorlopig niets toe te voegen. Toch ligt de streekgebonden tussentaal me niet. Literatuur verwacht ik in het Nederlands. Mogelijks kan net die taal een aantal mensen over de streep trekken. Dat zou mooi zijn. Het blijft inhoudelijk een rijk boek meesterlijk verteld in een taal die niet helemaal de mijne is. Mijn zoon die houdt van uitgepuurde taal en zich blauw ergert aan de taal waarin Het smelt geschreven is daarentegen vindt de 'verteltaal' hier net passend.
afbeelding van Louis Wouters
Louis Wouters
reageerde 1 week 5 dagen geleden
In tegenstelling tot jou vond ik de streekgebonden taal net goed(Maar ben ook meer van die streken).Een extra element dat het boek afmaakte. Net als jouw zoon vind ik ook deze 'verteltaal' ook passend bij het boek.
afbeelding van Olivier Aerts
Olivier Aerts
reageerde 2 weken 9 uur geleden
Net uitgelezen. Ik hou van het vertelperspectief, het geeft de schrijver de kans zijn eigen schrijven op een filosofische manier te benaderen en te spelen met de tijd. Heerlijk hoe je van het heden naar het verleden wordt geslingerd. Ook 'Angelo' geeft extra diepte aan dit boek, en de schrijver zelf. Als Antwerpenaar is het natuurlijk nog een gigantisch voordeel dat heel dit verhaal je gidst door een historisch correct Antwerpen van die tijd. Zo wordt dit verhaal nog levendiger. Heerlijk Boek.
afbeelding van Valerie Van Laerhoven
Valerie Van Lae...
reageerde 2 weken 4 uur geleden
Goh, WIL net uitgelezen. Ik had het in het begin moeilijk met de taal die Jeroen gebruikt. Wondermooie zinnen tegenover een soms toch wel 'plat dialect' Heb ik die Wilfried nu graag of vind ik hem toch ook maar een tweezak? Heerlijk als je op het einde van je boek nog geen besluit kan maken. Jeroen weet hoe hij een personage diepgang moet geven. Ik heb erg genoten van de mentale wandeling door Antwerpen tijdens het lezen. Benieuwd of dit ook een pluspunt is als je niet van Antwerpen bent of geen voeling hebt met de stad.
afbeelding van Peter Coppens
Peter Coppens
reageerde 1 week 6 dagen geleden
Na Hoogmoed direct in Wil gedoken. Wat zegt men ook al weer over haast en spoed. Het was wennen. Een triatleet, met de haren nog nat, die het ritme van de pedalen niet kan vinden. Of wat 26 letters al niet aan variaties in stijl en inhoud vermogen. Veel tijd om te schakelen krijgt de lezer nochtans niet. Het is meteen raak. Achteraf bekeken vat die eerste scene het boek prima samen. Hoe overleven in het hellegat van een bezette stad. Hoewel ik geen fan blijk te zijn van al te veel geschreven spreektaal vol met ge's en gij's, viel me dat al snel niet meer op. Misschien omdat ik met de auteur het dialect deel, of omdat er regelmatig straten en wijken worden vermeld waar ik om de haverklap zelf passeer. Niet dat zoiets een criterium mag zijn, het niet opmerken is evenzeer onmogelijk. Herkenning is een sterke "drug". Het verhaal zelf greep me naar de keel. Al vanaf het begin. Het boek loopt als een trein. De auteur zoekt en vindt een prima middenweg om tussen de gore wreedheid het kleine dagelijkse leven te verhalen en het schakelen tussen de verschillende periodes nodigt uit om onverwijld door te lezen. Knap boek wat mij betreft, en dat we het nooit vergeten zeker?
afbeelding van Pierre Vanhove
Pierre Vanhove
reageerde 1 week 6 dagen geleden
Wat een boek! Er zijn ontelbare boeken over dit thema. Soms zie ik er tegenop om weer door die gruwelijke periode in onze geschiedenis te gaan. Maar dit boek beklijft vanaf het begin. Het verhaal houdt de geest voortdurend alert. De Antwerpse context is mooi meegenomen. Op het einde blijf ik met een gevoel zitten dat het menselijk wezen soms complex in elkaar zit.
afbeelding van Lieve Boelens
Lieve Boelens
reageerde 1 week 5 dagen geleden
Spannend relaas van een periode die we uit de geschiedenisboeken kennen en waar we nu uiteraard anders over kunnen/moeten oordelen. Een donkere periode, ook door de rol van de Antwerpse politie. Door zijn meeslepende en moeiteloze schakeling tussen toen en nu, in een volkse, kleurrijke maar toch soms poëtische taal, geeft Olyslaegers de lezer een beetje inzicht in de dilemma's van Wilfried toen en nu. Opdracht blindelings uitvoeren, moed opbrengen om tegen de stroom in te gaan zoals collega Jean, wie vertrouwen, van twee walletjes eten, doen alsof er niks aan de hand is (of weinig), rekenen op lef en geluk? Vragen die we ons ook nu weer stellen. Wilfried is niet het meest sympathieke personage, maar net daardoor boeiend en geloofwaardiger.
afbeelding van Bernadette Rutjes
Bernadette Rutjes
reageerde 1 week 5 dagen geleden
Mijn eerste boek van de 5 en weet niet zo goed wat ik ervan moet denken. Als ik al die enthousiaste reacties lees begin ik te twijfelen. Ik vond het een goed boek, knap vertelt door heden en verleden door elkaar te laten lopen maar ik vond het bijvoorbeeld geen pageturner. Op een gegeven moment wist ik het wel en bracht verder lezen niets nieuws, geen nieuwe wendingen. Wel knap geschreven. Soms denk ik wel eens bij mezelf hoe ikzelf zou ziijn geweest mocht ik de oorlog hebben meegemaakt. Dit boek laat zien dat het verschil tussen goed en slecht maar flinterdun is. Iedereen wil aan de goede kant staan maar door dit boek begrijp je dat je ook door de omstandigheden aan de verkeerde kant kunt komen......
afbeelding van Bart
Bart
reageerde 1 week 4 dagen geleden
Dit boek lag al op de plank voor de fintro. Dus ik keek er wel naar uit om er aan te beginnen. Laat duidelijk zijn dat ik dit een zeer goed geschreven boek vind. Heel veel argumenten zijn hier al gepasseerd en WIL ik niet herhalen maar wat het voor mij een waardevol boek maakt zijn de vele vragen die het oproept tijdens de leeservaring: - kan het wel dat ik sympathie krijg voor deze man? - hoe zou ik reageren? - Krijg ik hier een spiegel voorgehouden? Oordeel ik niet te snel over mensen? - Wil ik deze man als opa? Komt het door het gemis aan mijn eigen opa die veel te vroeg is heen gegaan en waar ik bij gevolg bijzonder weinig herinneringen aan over hou? Geen idee... - Brengen die kleine zo herkenbare dingen me dichter of net verder van de personages? - Van waar komt dat dubbel gevoel van aantrekken en afstoten? - ... Een boek die toch wel onder je huid kruipt. De volgende keer dat ik in A'pen ben ga ik toch even een kort toertje herbeleven in de scenes van het boek. (misschien kunnen de lezers van 't Stad een aantal suggesties doen ;-) Mijn barometer na twee boeken (maar zoals met het weer: het kan straks beginnen regenen of de zon kan beginnen schijnen...): (1. Wil 2. Het smelt 3. 4. 5. )
afbeelding van Eleonore De Laet
Eleonore De Laet
reageerde 1 week 4 dagen geleden
Van dit boek had ik meer verwacht. Ik heb enkele maanden geleden “Mount Olympus” gezien, de theatermarathon van Fabre waarvan Olyslaegers de teksten schreef, teksten die me bij momenten werkelijk hebben aangegrepen. Dit heb ik niet ervaren bij het lezen van Wil. Er wordt toepasselijk en consequent de “gij”-vorm aangehouden en dit is zeker correct (ik ben zelf Antwerpse en het is ondenkbaar dat mijn grootvader ooit “jij” of “jouw” in de mond zou genomen hebben). Hij wordt met Boon en Claus vergeleken, ik moest ook aan Lanoye denken wat taal en stijl betreft. Er zit een goede seksscène in (nochtans heel puriteins) – dat is ook niet aan alle auteurs gegeven. Maar ik had heel de tijd de indruk dit al elders te hebben gelezen - invloed van Hertmans is er zeker, ik moest ook aan De Aanslag van Mülish denken maar daar vond ik wel een veel grotere diepgang. Geen slecht boek dus, verre van, maar voor mij geen winner.
afbeelding van Magda Popelier
Magda Popelier
reageerde 1 week 4 dagen geleden
Had wat moeite om de verhaallijn te volgen in het begin omdat men verspringt in de tijd. De tijdsgeest wordt beeldend opgeroepen en de taal is raak en vaak ook grappig.
afbeelding van Véronique Hutsebaut
Véronique Hutsebaut
reageerde 1 week 4 dagen geleden
Wat een heerlijk en eerlijk verhaal. Het voelt een beetje alsof je voor een schooltaak op bezoek gaat bij opa en oma en de tijd helemaal verliest. Als niet-Antwerpenaar waren de vele straatnamen en cafés niet meteen een meerwaarde maar ik kan me goed inbeelden dat dit voor mensen die de stad beter kennen wel het geval is. Het boek kon helaas niet al mijn verwachtingen inlossen en vaak werd ik afgeleid waardoor het lezen niet zo heel vlot verliep. Het gebruik van de 'achterkleinzoon' vond ik heel slim en het versterkte mijn 'zondag op de koffie bij opa-en oma' gevoel.
afbeelding van Van Damme
Van Damme
reageerde 1 week 3 dagen geleden
Dit boek heeft me van in het begin bij de keel gegrepen ...Het leest zoals je naar een film kijkt .Het verhaal blijft lang nazindderen .Al die bekende locatie,s .Het is alsof je er zelf in loopt .De karakters .De miserie .De helaasheid der lafaards .De held in het individu ...Prachtig verhaal ...
afbeelding van Nathalie Brouwers
Nathalie Brouwers
reageerde 1 week 3 dagen geleden
Dit is ook een boek dat ik vorig jaar in de winter al gelezen heb. Tot hier toe voor mij de topper van het lijstje. Een zeer indrukwekkende schildering van het Antwerpen tijdens en na de oorlogstijd. Ook ik kon de meeste Antwerpse referenties goed volgen als inboorlinge. Hoe de auteur vertelt over de voorbijrazende vaart der gebeurtenissen tijdens W.O. II vond ik zeer knap, met een beschouwende blik van de verteller Wilfried Wils achteraf later in zijn leven. Ik heb nog niet zo veel oorlogsboeken gelezen die op deze manier geschreven zijn. Heel toegankelijk ook, vind ik, inderdaad niet 'hoogdravend' zoals in de eerste reactie onder dit boek staat. En toch de verschillende kanten waarmee de Antwerpse bevolking in die periode geconfronteerd werd, tegen elkaar afzettend, en ons daarover laat nadenken. De meeste personages blijken inderdaad niet echt sympathiek maar ik kon echt enorm meeleven met het personage Wilfried Wils, en vond dit allemaal zeer knap gedaan.
afbeelding van John Descamps
John Descamps
reageerde 1 week 2 dagen geleden
Een boek met zulke lovende platteksten daagt uit: als het voor de helft voldoet aan het gestelde; lijkt me het al de moeite. Dus enige argwaan. Wat gebeurt? Vanaf de eerste bladzijde ademt het boek authenticiteit die je alleen bij grote schrijvers, als Boon, Claus en Elsschot aantreft. Taal met voeten in de aarde, figuren van vlees en bloed. Kun je nog maar eens boek schrijven over de voorbije wereldoorlogen? Alles is al belicht, er zijn getuigenissen alom. Het boek is een epos van gewone burgers die hun eigen ervaringen blootleggen, incluis alle kleine kantjes Dan verdwijnt alle zwart-wit denken: veel burgers hebben enkel die kans om te overleven. Een harde realiteit waar niemand fier over is. Het resultaat is een ruw relaas, bonkig, volks. Olyslaeghers is een goed schrijver. Ik schat dit boek hoog in. Benieuwd of Lize Spit hem van deze 'voorlopige' troon kan stoten? Ik stort me op mijn laatste leeservaring: het begint te smelten.
afbeelding van Karla De Greeve
Karla De Greeve
reageerde 1 week 2 dagen geleden
Ik ga bewust niet kijken naar jullie reacties, omdat ik nog midden in dit boek zit - het vierde dat ik lees, na Rivieren, Hoogmoed en Oksana - maar toch wil ik graag even kwijt dat ik al tijdens het lezen van de eerste bladzijde het gevoel kreeg eindelijk een echte topper vast te hebben. Alsof de vorige drie boeken slechts aangename opwarmertjes waren voor het echte werk. Even afwachten of dit gevoel blijft hangen als ik het uit heb.
afbeelding van Mie Gilleir
Mie Gilleir
reageerde 1 week 2 dagen geleden
Het was even wennen aan de taal, maar na een tijdje viel dat wel mee. Voor mensen die met Antwerpen vertrouwd zijn, zijn er veel herkenningspunten in de stad. Ik vraag me af of dat voor niet-Antwerpenaren niet van het goede teveel is. Ik vond het alleszins een boeiend boek dat zich vlot laat lezen. Het thema over wat is goed, wat is kwaad, wat is schuld, onschuld, de ambivalentie, de soms flinterdunne grens...loopt als een rode draad door de hele roman en maakt hem universeel. De auteur heeft zich alleszins goed ingewerkt in de materie: ik herken een aantal passages aan de verhalen van mijn (groot)ouders. Verder vind ik de introductie van Angelo, het alter ego met een ander normbesef, een geslaagde ingreep. Ook het feit dat er geen achterkleinzoon is... Eén zaak is me niet duidelijk: op pagina 332: Lode sterft, hij overleeft zijn vrouw. Ze weent zich onnozel in de kerk... Hoe kan dat nu? Of heb ik iets verkeerd begrepen?
afbeelding van Shana Rasschaert
Shana Rasschaert
reageerde 1 week 2 dagen geleden
Ondanks alle positieve reacties heeft Jeroen Olyslaegers mij niet kunnen overtuigen. Gebaseerd op de korte inhoud had ik verwacht dat het boek me zou meeslepen en raken. Jammer genoeg is dit niet gebeurd. Het eerste deel was enorm onsamenhangend waardoor ik moeite had om in het verhaal te komen. Halverwege het tweede deel had ik het wat gehad. Ondanks sommigen vond ik het taalgebruik. Enerzijds stoorde het me niet omdat ik me wel in die periode kon indenken (qua taal dan), anderzijds stoorde het me op sommige momenten.
afbeelding van Bart Vercarre
Bart Vercarre
reageerde 1 week 2 dagen geleden
Dit boek lag al op de plank voor de fintro. Dus ik keek er wel naar uit om er aan te beginnen. Laat duidelijk zijn dat ik dit een zeer goed geschreven boek vind. Heel veel argumenten zijn hier al gepasseerd en WIL ik niet herhalen maar wat het voor mij een waardevol boek maakt zijn de vele vragen die het oproept tijdens de leeservaring: - kan het wel dat ik sympathie krijg voor deze man? - hoe zou ik reageren? - Krijg ik hier een spiegel voorgehouden? Oordeel ik niet te snel over mensen? - Wil ik deze man als opa? Komt het door het gemis aan mijn eigen opa die veel te vroeg is heen gegaan en waar ik bij gevolg bijzonder weinig herinneringen aan over hou? Geen idee... - Brengen die kleine zo herkenbare dingen me dichter of net verder van de personages? - Van waar komt dat dubbel gevoel van aantrekken en afstoten? - ... Een boek die toch wel onder je huid kruipt. De volgende keer dat ik in A'pen ben ga ik toch even een kort toertje herbeleven in de scenes van het boek. (misschien kunnen de lezers van 't Stad een aantal suggesties doen ;-) Mijn barometer na twee boeken (maar zoals met het weer: het kan straks beginnen regenen of de zon kan beginnen schijnen...): (1. Wil 2. Het smelt 3. 4. 5. )
afbeelding van Rodney Talboom
Rodney Talboom
reageerde 1 week 1 dag geleden
Het is niet evident aan een boek te beginnen dat je al bijzonder vaak werd aangeraden. Sowieso werden er dan bijna niet te halen verwachtingen gecreëerd, is mijn ervaring. Maar gelukkig kon "Wil" deze waarmaken. Niet alleen is het een razend interessant thema, bovendien wordt het op zo'n wijze voorgesteld dat je als lezer zelf mag/moet/kan oordelen. Dat dit niet makkelijk is, blijkt trouwens aan enkele reacties hier op dit forum. Of je je nu kan verplaatsen in "onzen Wilfried" of niet, het feit dat je zomaar meedraait in machinaties die veel groter zijn dan jezelf, je familie, je dorp, de wereld zelfs is voor mij persoonlijk angstaanjagend. Waarmee ik wil aangeven dat dat wat Olyslaegers misschien net niet schrijft maar wat wel aanwezig is of gesuggereerd wordt het boek nog versterkt. Op het eerste zicht lijkt "Wil" misschien een vlot geschreven verhaal over een thema in een stad waarin iedereen zich wel kan herkennen, dus zeker ook louter plotgedreven lezers, maar het gaat zoveel dieper, als je jezelf toelaat om je voor de keuzes van de personages te plaatsen. Ik krijg wel eens het verwijt dat ik te veel in een boek wil zien, maar de subtiele manier waarop Olyslaegers deze mogelijkheid heeft geschapen, verdient mijn waardering. Ik zou "De aanslag" niet meteen vervangen als "verplichte" lectuur op de middelbare scholen, maar "Wil" is een meer dan volwaardig alternatief en heeft volgens mij ook de gave om door adolescenten "graag" gelezen te worden.
afbeelding van Monica Jacobs
Monica Jacobs
reageerde 1 week 23 uur geleden
Het is vooral een heel belangrijk boek voor hedendaags Antwerpen en gewoonweg voor iedereen. Wat een research heeft de auteur gedaan om dit stuk zwarte geschiedenis bloot te leggen. Hoe hij de stad zelf mee in het verhaal trekt, blijft ook nu zo relevant. P.171 "Ze is gespleten, wordt wel eens verteld....Maar wat haar echt verenigt is argwaan en de weerzin in de spiegel te kijken. Liever laat ze zichzelf zoveel keer verbouwen dan dit te moeten ondergaan." Het vertelperspectief liet mijn interesse voor het boek wel wankelen. Liever had ik het verhaal rechtstreeks gelezen. Wel interessant hoe de auteur door dit perspectief de ballast van dat vreselijke geheime verleden nog kan laten doorsijpelen naar de volgende generaties en hoe het levens blijft verwoesten. Ik keek er wel naar uit om afscheid te kunnen nemen van Wil omdat ik niet graag vertoefde in de taal van het boek. Het kan de tijdsgeest en de geloofwaardigheid wel versterken, maar het fragment te moeten lezen dat Yvette voorlas uit "De vloek der graaf" p.204, dat was er voor mij te veel aan.
afbeelding van Dirk Verbeeck
Dirk Verbeeck
reageerde 1 week 4 uur geleden
Dit boek wervelt en sleept je mee. Het laat je soms op je honger zitten, maar dat komt dan omdat je hierbij vragen stelt. Het is een Vlaams boek zoals er maar weinige zijn. En voor wie Antwerpen kent, is het boek een extraatje. Wil laat je niet zo gauw los, willens nillens. En dat heeft ook met onze eigen tijd te maken.
afbeelding van Matthias Roggen
Matthias Roggen
reageerde 6 dagen 3 uur geleden
Olyslaegers schopt zijn lezers een geweten.
afbeelding van Tycho Van Hauwaert
Tycho Van Hauwaert
reageerde 5 dagen 23 uur geleden
In de categorie oorlogsromans heb ik reeds weinig tot niets gelezen. Ik had dan ook bewust niet te veel gelezen over ‘Wil’ gezien het internet tegenwoordig een broeinest is van recensies en opinies en ik wilde me graag laten verassen. Ik moet eerlijk toegeven dat ik niet direct mee was in het boek en pas na een dosis ‘doorgeblazen’ bladzijden zat ik in de Tweede Wereldoorlog. Ik spreek niet enkel voor mezelf als ik zeg dat het boek voornamelijk over Wilfrieds tweestrijd gaat in een wereld van oorlogsgruwelijkheden rond antisemitisme en collaboratie. Vechten tussen lafheid of heldenstatuut. Wat het dan uiteindelijk geworden is, blijft tactisch onuitgesproken. En dat is perfect. Je krijgt van deze auteur de kans het boek en –meer specifiek- de personages te vatten op je eigen manier. ‘Wil’ geeft vele elementen aan waar je ook iets aan hebt voor je eigen impressies. In de thema’s rond liefde/prostitutie, verraad en kameraadschap wordt er aangetoond dat Wilfried op elk moment kan kiezen voor mee te doen of om zijn dromen na te jagen (Wilfried zou graag dichter worden). De stijl van Olyslaeghers is zeer rauw, bruut en vooral Vlaams, iets wat me minder aanspreekt aan romans in het algemeen. Echter versterkt dit onstuimige tempo het verhaal en lees je snel verder. Het is een zeer goed boek waar je – genieten is het woord niet – toch moet bij blijven stilstaan. Het gaat tenslotte over collaboratie, de waargebeurde en vreselijke fouten uit het verleden. Speelde enkel het winstbejag mee (omdat het niet anders kon?) of flakkerde de menswaardige rechtvaardigheid ook nog op?
afbeelding van Rita Derre
Rita Derre
reageerde 5 dagen 3 uur geleden
Wat een vaart, wat een diepgang ook . Heb het net gelezen en ben er nog ondersteboven van , zo herkenbaar die verhalen , discussies die bleven opduiken tijdens mijn jeugd .Voor mij een pageturner, ik kon niet stoppen...
afbeelding van Bruno Mahieu
Bruno Mahieu
reageerde 5 dagen 2 uur geleden
Dan denk je dat je al genoeg gelezen hebt over WO II. Komt Olyslaegers met het boek Wil op de proppen. Het begint een beetje moeilijk . Er zijn geen hoofdstukken en de schrijver switcht plots in de tijd. Maar eenmaal je het systeem door hebt en de stijl te pakken, leest dit boek als een trein. Wil is de eeuwige twijfelaar, zoekend in moeilijk tijden. Lief Yvette, collega en mannenvriend Lode. Zijn ouders, zijn gespletenheid Angelo, de vervolging van de joden, de collaboratie…. Wanneer maak je de juiste keuze? En wat is de juiste keuze? De oud geworden Wil beschrijft zijn oorlogsjaren in een brutale stijl, grijpt je meermaals bij de keel. De verbetenheid verandert langzaam in verbittering, zeker na de dood van zijn kleindochter en poulain Hilde. Hebben we geleerd uit de geschiedenis? Sommige passages kun je gerust projecteren naar het heden. Een aanrader.
afbeelding van Wynold Verweij
Wynold Verweij
reageerde 4 dagen 9 uur geleden
Hoogstens een keer in drie jaar komt er een boek voorbij waarvan je denkt: hier is grote literatuur opnieuw gedefinieerd. De thematiek is oorspronkelijk neergezet, de perspectieven lijken duizelingwekkend, de personages komen volledig uit de verf, de stijl is uitnodigend, de verbeelding wordt geprikkeld -- kortom de auteur heeft zijn kunstenaarschap heruitgevonden. WIL van Jeroen Olyslaegers is voor mij zo’n boek. Zijn weergave van het Antwerpse volksleven in de Tweede Wereldoorlog is een relaas van afgunst, liefde, bedrog, spel, amusement, macht , onderdanigheid, arrogantie, valsheid – vul maar in. Geen enkele vorm van menselijk vermogen, respectievelijk wanstaltigheid wordt gemeden. “Zijn wie ge wilt zijn is godverdomme het moeilijkste wat er is”, zegt Wilfried dan ook tegen zijn toekomstige minnares Yvette. De auteur grijpt de lezer onmiddellijk bij de strot en gunt hem geen rust. De dialogen zijn authentiek, de scènes volgen elkaar in ijltempo op, de associaties en vergelijkingen zijn verrijkend. WIL is een roman die geschreven is om te bliksemen en donderen. Olyslaegers is er bovendien in geslaagd de vrijpartij die Wilfried en Yvette godbetert beleven tegen een kapstok met vochtige overjassen zodanig neer te zetten dat de geuren van mottenballen, zweet en goedkope parfum uit het boek opstijgen en nog erotiserend werken ook. WIL is een knaller.
afbeelding van Hannah Verbeke
Hannah Verbeke
reageerde 4 dagen 7 uur geleden
Ik kan onmogelijk zeggen dat dit geen goed boek is. Dat Jeroen Olyslaegers kan schrijven valt niet te betwijfelen. En het is waarschijnlijk mijn eigen persoonlijke aversie van romans over WO I & II die meespeelt (ik vermijd ze bewust), maar ik kan niet zeggen dat ik door Wil omver geblazen ben. Ik zie dit boek wel binnen een (paar) jaar op boekenlijsten in middelbare scholen verschijnen en dat lijkt me een goed idee. Het geeft een weinig gekend beeld van hoe het leven was in een gewone stad in het midden van zoiets ontwrichtend als een oorlog. Het gaat niet over de Verzetsheld of de Collaborateur, het gaat over gewone mensen die hard hun best doen verder te gaan met hun leven. Een realiteit voor veel mensen die soms een beetje over het hoofd wordt gezien. Het confronteert ook met de ambiguïteit die oorlog sowieso met zich meebrengt, ondanks ideeën, visies of grote woorden. Maar meegesleept? Nee, sorry, dat kan ik niet zeggen. Het heeft me moeite gekost het te doorworstelen en als het niet had 'gemoeten', had ik het waarschijnlijk niet uitgelezen. Wilfried is een vervelend personage (en ik ga ervan uit dat Olyslaegers dat bewust gedaan heeft, hij hoort te irriteren) dat me stoort in plaats van boeit. Jeroen Olyslaegers heeft met Wil een bijzonder goed boek geschreven, maar ik denk dat het nog beter kan.
afbeelding van Frank Maerten
Frank Maerten
reageerde 3 dagen 20 uur geleden
Een bijtend relaas van een schandelijke episode uit de historiek van "Groot-Antwerpen". Nazi's, collaborateurs, meelopers, een overheid met een donker randje, een meeheulend deel van het politieapparaat... het staat allemaal in dit meeslepend boek. Maar, zoals elders in de bezette landen was er niet alleen meegaandheid en collaboratie maar ook daadwerkelijk verzet, in "Wil" gepersonaliseerd door Lode. Een lichtpunt. Ook voor de toekomst. Tot hiertoe is "Wil" van de 5 mijn uitgesproken favoriet.
afbeelding van Frank Maerten
Frank Maerten
reageerde 3 dagen 20 uur geleden
Een bijtend relaas van een schandelijke episode uit de historiek van "Groot-Antwerpen". Nazi's, collaborateurs, meelopers, een overheid met een donker randje, een meeheulend deel van het politieapparaat... het staat allemaal in dit meeslepend boek. Maar, zoals elders in de bezette landen was er niet alleen meegaandheid en collaboratie maar ook daadwerkelijk verzet, in "Wil" gepersonaliseerd door Lode. Een lichtpunt. Ook voor de toekomst. Tot hiertoe is "Wil" van de 5 mijn uitgesproken favoriet.
afbeelding van Karla De Greeve
Karla De Greeve
reageerde 3 dagen 6 uur geleden
Al vanaf de eerste bladzijden kreeg ik het gevoel eindelijk een echte topper vast te hebben, alsof de vorige drie boeken (Rivieren, Hoogmoed en Oksana) slechts aangename opwarmertjes waren voor het echte werk. De auteur trok mij onmiddellijk mee in het verhaal van de oude Wilfried en loste vervolgens niet meer. Na het omslaan van de laatste bladzijde liet hij mij knock-out achter. Wilfried vertelt aan zijn achterkleinzoon wat hij als jongeman allemaal meemaakte in de periode voor, tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Tussendoor passeren flarden uit tussenliggende jaren en het heden. De gebeurtenissen volgen elkaar op met de vaart van een spannende thriller. Dit bevordert de toegankelijkheid voor een breed lezerspubliek, maar tegelijk geeft het een ongemakkelijk gevoel. De raakvlakken met het heden, doen immers beseffen dat er wezenlijk niet veel veranderd is, dat de mens ook vandaag tot dezelfde “smeerlapperij” in staat blijft. De geschiedenis speelt zich af in Antwerpen. Voor wie deze stad goed kent, kruipt het allemaal wellicht nog dieper in de huid, door de herkenbaarheid van straten, pleinen en gebouwen. "een stad waar de dood rondwaggelt als een volgevreten maar nooit voldane, strontzatte en roekeloze hoerenbok." De auteur houdt ons een spiegel voor. Verontrustend is het besef dat het gros van de gewone mensen slechts kleine radartjes zijn in een groter geheel, een geheel waarvan ze geen weet hebben of dat ze niet kunnen (willen?) bevatten. Wilfried ondergaat alles wat hij op zijn weg tegenkomt, hij neemt geen initiatief voor of tegen wat dan ook, zelfs de vrijage met zijn latere vrouw Yvette overkomt hem gewoon. We zien hem slechts op twee momenten kordaat uit de hoek komen, nl. bij de ontmaagding van Yvette en de definitieve uitschakeling van Omer. Dan wordt hij eventjes in het echt “Angelo”, zijn sterkere , zelfbewuste “dichter alter ego” dat hem regelmatig – in zijn hoofd - ter verantwoording roept. Dit gebrek aan wilskracht, die volgzaamheid lijkt de mens te achtervolgen als een natuurwet. Een ontnuchtering voor de lezer, zeker bij een projectie naar het heden (vb. het kuddegedrag op De Meir, tempel van consumptie en leeghoofdigheid). De volgzame mens is laf, want hij kijkt weg van datgene wat hij liever niet ziet of weet. De “smeerlapperij” komt geleidelijk sterker naar boven in het relaas van Wilfried, die worstelt met de demonen uit zijn verleden en zijn eigen aftakeling. De wreedheden stapelen zich op, er is geen ontkomen meer aan en dan is ervan wegkijken niet meer mogelijk. Wrok en verraad loeren om de hoek. Vooral het verraad dat hij onbewust pleegde, blijft hem achtervolgen en de zelfmoord van zijn kleindochter maakt hem tot een verbitterd man. "De wrok? Daar geraakt niemand nog van af. Veel te veel waarschuwingen zijn genegeerd, al te veel blindheid is toegelaten, genoeg smeerlapperij is te zeer gedoogd om dat nog finaal te bezweren." Naast Wilfried zelf, komen een hele resem kleurrijke personages tot leven met hun (on)hebbelijkheden. Sommigen identificeren zich met een bepaalde waarheid, Wilfried draait mee met de wind, hij kiest geen partij, maar laat zich voor meerdere karren tegelijk spannen. Daarom noemen ze hem een “tweezak”. De keuze voor goed of kwaad is bovendien niet eenduidig, want afhankelijk van wie de dienst uitmaakt en zijn versie van de waarheid naar voren schuift. Het is dus zaak om op het juiste moment aan de juiste kant te staan. “Angelo in mij zag geen normaliteit, het waren eerder allemaal opportuniteiten om het leven een draai te geven, zo'n grote draai dat alles uit zijn hengsels vloog, dat de paarden van de paardenmolen met schuim op hun bek de straten in draafden, met zijn allen achter het grote zwarte paard waarop ik mezelf zag gezeten, met mijn waarheid achter een grijnzend masker." Ik vind het moeilijk om verder veel over de inhoud van dit boek prijs te geven, omdat mijn relaas dan dreigt te verzanden in anekdotiek, terwijl het geheel veel dieper gaat en zich moeilijk laat uitleggen. Zo kreeg ik oude rillingen bij de volgende passage, die akelig actueel klinkt: "Een stad die ziek is, een stad die te veel vreemde bacillen jarenlang heeft gedoogd, zal ik maar zeggen, omdat de heersende plutocratie van weleer deze volksvreemde elementen constant de hand boven het hoofd heeft gehouden... Zo'n stad neemt wraak, dat is onvermijdelijk, het is een natuurwet. Zodra de bewoners de kans zien om echt een stem in het kapittel te krijgen is het hek van de dam. Zo reinigt een stad zichzelf." De auteur bezondigt zich niet aan mooischrijverij, de onopgesmukte, ruwe Vlaamse spreektaal regeert. Toch moet je maar een willekeurige pagina openslaan of je treft minstens één beeldenrijke zin aan die zoveel meer oproept dan de woorden die erin staan. Of wat dacht je van deze? "Gij denkt dat iedereen zijn gezond verstand blijft gebruiken. Ik ga u iets vertellen, vriend. Dit zijn confronterende tijden, tijden waarin ieder laat zien wie hij is. Het is gelijk een striptease en dan weet ge dat gezond verstand een kledingstuk is gelijk een ander. Het wordt afgepeld en het ligt op de grond, gelijk de rest, meer niet." Wil van Jeroen Olyslaegers is een meesterlijke roman van een auteur die de kunst om een meeslepend verhaal te vertellen tot in de kleinste finesses beheerst! Is Wil de gedoodverfde winnaar? Lize Spit zal in elk geval al heel straf uit de hoek moeten komen om dit te overtreffen!

Pagina's